Marcos Almeida Brandão (Mestre Pitbull): Ο Πρεσβευτής της Jacobina που έκανε την Capoeira "Παγκόσμια Γλώσσα"
Υπάρχουν άνθρωποι που ταξιδεύουν για να δουν τον κόσμο, και υπάρχουν άνθρωποι που ταξιδεύουν για να αλλάξουν τον κόσμο κουβαλώντας την πατρίδα τους στις αποσκευές τους. Ο Marcos Almeida Brandão, γνωστός σε όλους ως Mestre Pitbull, ανήκει στη δεύτερη κατηγορία.
Ιδρυτής του Grupo Jacobina Arte, ενός από τους πιο δραστήριους οργανισμούς Capoeira διεθνώς, ο Mestre Pitbull δεν είναι απλώς ένας δάσκαλος πολεμικών τεχνών. Είναι ένας πολιτιστικός πρεσβευτής που ένωσε δύο κόσμους: την γεμάτη ρυθμό γη της Bahia με την Ελλάδα και την υπόλοιπη Ευρώπη.
Το "Παιδί της Γης" (Filho da Terra): Η Jacobina ως Ταυτότητα
Στην πόλη Jacobina της Bahia, ο Marcos δεν είναι απλώς ένας κάτοικος που έφυγε. Οι τοπικές εφημερίδες και τα μέσα της περιοχής (όπως το Diário da Chapada ή τοπικά blogs της Bahia) κατά καιρούς αναφέρονται στο έργο της Jacobina Arte με τίτλους που ξεχειλίζουν από υπερηφάνεια.
Για την τοπική κοινωνία, ο Mestre Pitbull είναι ο "Embaixador da Cultura Jacobinense" (Πρεσβευτής της κουλτούρας της Jacobina).
Η ίδρυση του 2001: Όταν ίδρυσε το γκρουπ στην Jacobina το 2001, το όραμά του ήταν ξεκάθαρο: Να δώσει διέξοδο στους νέους της περιοχής μέσω της τέχνης, αλλά και να ταξιδέψει το όνομα της πόλης του στα πέρατα του κόσμου. Και το πέτυχε. Το λογότυπο του γκρουπ δεν φέρει απλώς ένα όνομα· φέρει την ταυτότητα της καταγωγής του.
Η Κοινωνική Προσφορά: Στη Βραζιλία, το έργο του αναγνωρίζεται ως κοινωνικό λειτούργημα. Η Capoeira για τον Pitbull ήταν πάντα το μέσο για να κρατηθούν τα παιδιά μακριά από τους δρόμους, δίνοντάς τους πειθαρχία, μουσική παιδεία και μια οικογένεια.
Από τη Bahia στη Θεσσαλονίκη: Το Μεγάλο Ταξίδι
Η ιστορία του στην Ευρώπη ξεκινά με μια βαλίτσα γεμάτη όνειρα και berimbaus. Η άφιξή του στην Ελλάδα (Θεσσαλονίκη) γύρω στο 2000-2001 ήταν καθοριστική. Δεν βρήκε μια έτοιμη κοινότητα· τη δημιούργησε.
Μέσα από τα προφίλ του και τις διηγήσεις των μαθητών του, αναδύεται η εικόνα ενός ανθρώπου που δούλεψε σκληρά.
Ο Mestre Pitbull, Άνοιξε τον δρόμο (O Desbravador): Ήταν από τους πρώτους που δίδαξαν αυθεντική Capoeira Regional στη Βόρεια Ελλάδα, μετατρέποντας την περιέργεια των Ελλήνων σε πάθος.
Έχτισε Γέφυρες: Δεν κράτησε τη γνώση για τον εαυτό του. Έφερε δεκάδες Βραζιλιάνους δασκάλους στην Ευρώπη, δίνοντας ευκαιρίες καριέρας σε συμπατριώτες του και εμπλουτίζοντας την ελληνική σκηνή με τεράστια ονόματα της Capoeira.
Το Προφίλ του Ηγέτη: Πέρα από το "Pitbull"
Το προσωνύμιο "Pitbull" παραπέμπει σε μαχητικότητα και δύναμη, στοιχεία που χαρακτηρίζουν το παιχνίδι του (Jogo) στην Roda. Όμως, όσοι τον γνωρίζουν προσωπικά, μιλούν για έναν Mestre με βαθιά ενσυναίσθηση.
Ο Μέντορας: Στα social media του, βλέπει κανείς συχνά αναρτήσεις όχι για τον εαυτό του, αλλά για την πρόοδο των μαθητών του. Γιορτάζει τις επιτυχίες των νέων δασκάλων που ο ίδιος "έβγαλε" (formados, profesores), από την Ελλάδα μέχρι την Τουρκία και την Κροατία.
Ο Θεματοφύλακας της Παράδοσης: Επιμένει στη μουσικότητα, στην ιστορία, στις παραδόσεις. Για τον Mestre Pitbull, η Capoeira χωρίς τη μουσική και την ιστορία της είναι απλώς γυμναστική.
Η Κληρονομιά
Σήμερα, σχεδόν 26 χρόνια μετά, το έργο του Marcos Almeida Brandão κερδίζει όλο και περισσότερη δημοσιότητα.
Η Jacobina Arte είναι μια διεθνής οικογένεια.
Η πόλη της Jacobina ακούγεται σε Rodas στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, το Παρίσι και την Κωνσταντινούπολη.
Στα μάτια των συμπατριωτών του στη Bahia, είναι ο ήρωας που πέτυχε στο εξωτερικό αλλά δεν ξέχασε ποτέ από πού ξεκίνησε. Στα μάτια των μαθητών του στην Ελλάδα, είναι ο "Pai" (πατέρας) που τους έμαθε να πέφτουν, να σηκώνονται και να χαμογελούν μπροστά στις δυσκολίες της ζωής, με τον ρυθμό του berimbau.
"Η Capoeira είναι για όλους, αλλά όλοι δεν είναι για την Capoeira. Χρειάζεται καρδιά." – Μια φράση που αντικατοπτρίζει τη φιλοσοφία του Mestre Pitbull.
Η Capoeira στην Ελλάδα
Η ιστορία της Jacobina Arte στην Ελλάδα ξεκινά το 2000, μέσα από μια συνάντηση που έμελλε να αλλάξει το τοπίο της capoeira στη χώρα. Ο Mestre Pitbull (Marcos Almeida Brandão), ιδρυτής του Grupo Jacobina Arte το 2001 στην πόλη Jacobina της Βραζιλίας, ζούσε ήδη στη Γαλλία όταν επισκέφθηκε τη Θεσσαλονίκη για μια μεγάλη βραζιλιάνικη καλλιτεχνική εβδομάδα.
Στον Πολυχώρο Μύλος της Θεσσαλονίκης γνώρισε τους δύο πρώτους μελλοντικούς μαθητές του στην Ελλάδα, τη Μάνια Νταβανού και τον Δήμο Τουφέξη. Η χρονική συγκυρία ήταν σχεδόν συμβολική: μόλις μία ημέρα νωρίτερα είχαν επιστρέψει από τη Βραζιλία, ήδη γοητευμένοι από την capoeira μέσα από προηγούμενα ταξίδια τους. Η γνωριμία αυτή δεν έμεινε στη θεωρία. Τον προσκάλεσαν για προπόνηση στην Επανωμή και στη συνέχεια του ζήτησαν να επιστρέψει στην Ελλάδα για να διδάξει. Εκείνος δέχτηκε.
Λίγο αργότερα, η συνάντηση με τον Ligeirinho από την Κομοτηνή, έδεσε τις πρώτες ανθρώπινες και καλλιτεχνικές γέφυρες. Από εκεί και πέρα, η ιστορία άρχισε να γράφεται συλλογικά.
Το πρώτο επίσημο batizado της Jacobina Arte στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκε στις 26 Ιανουαρίου 2002 στη Θεσσαλονίκη. Από εκείνη τη στιγμή, η capoeira έπαψε να είναι κάτι μεμονωμένο και άρχισε να αποκτά κοινότητα, συνέχεια και ταυτότητα. Η Jacobina Arte μεγάλωσε, εξαπλώθηκε σε πολλές πόλεις της Ελλάδας και του εξωτερικού, διατηρώντας πάντα ζωντανή τη σύνδεσή της με τη Βραζιλία και την αφροβραζιλιάνικη κουλτούρα.
Ο Mestre Pitbull άνοιξε δρόμους για πολλούς Βραζιλιάνους δασκάλους, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις να ταξιδέψουν, να διδάξουν και να εγκατασταθούν στην Ευρώπη. Η Jacobina Arte επεκτάθηκε στη Γαλλία, στην Κροατία, στην Πολωνία, στην Τουρκία, στη Γερμανία, αλλά και σε πολλές πόλεις της Βραζιλίας και της Ελλάδας, χωρίς ποτέ να χάσει τον πυρήνα της.
Αφροβραζιλιάνικη Κουλτούρα
Παράλληλα, το 2002, μια ομάδα μαθητών της capoeira στη Θεσσαλονίκη άρχισε να εξερευνά τη μουσική πλευρά αυτής της κουλτούρας. Από αυτοδίδακτα βήματα στη Νέα Παραλία, γεννήθηκε το bloco Paranaue, βαθιά επηρεασμένο από την capoeira. Με τα χρόνια, η ομάδα μετατράπηκε σε οικογένεια. Όχι μεταφορικά, αλλά ουσιαστικά. Είκοσι και πλέον χρόνια κοινής πορείας, κοινών εμπειριών και βαθιάς σύνδεσης με τη βραζιλιάνικη κουλτούρα.
Το 2005, η Μάνια Νταβανού ταξίδεψε και έζησε στη Bahia, αφοσιωμένη στη μελέτη του αφροβραζιλιάνικου χορού και της παράδοσης. Επιστρέφοντας, ίδρυσε το 2006 τη σχολή Dancaue, την πρώτη σχολή αφροβραζιλιάνικου χορού στην Ελλάδα. Με ζωντανή μουσική, με σώμα, ρυθμό και κοινότητα, η Dancaue έγινε φυσική προέκταση της Jacobina Arte και της φιλοσοφίας της.
Οι αφανείς ήρωες αυτής της ιστορίας δεν είναι μόνο οι mestres. Είναι οι μαθητές, οι μουσικοί, οι άνθρωποι που άνοιξαν χώρους, που ταξίδεψαν, που πίστεψαν χωρίς εγγυήσεις. Είναι όσοι κράτησαν τη φλόγα ζωντανή, ακόμα και όταν δεν υπήρχαν τίτλοι ή χειροκρότημα.
Η ιστορία της Jacobina Arte στην Ελλάδα είναι μια ζωντανή ιστορία σχέσεων, πολιτισμού και συνέχειας. Και, όπως κάθε αληθινή roda, δεν τελειώνει. Συνεχίζει.
Bloco Paranauê, Dançauê: https://www.dancaue.gr/